Sigortasız (Kayıtdışı) Çalışma Durumu
İşverenin, işçiyi Sosyal Güvenlik Kurumu'na (SGK) bildirmeden, sigorta primlerini yatırmadan (genellikle elden maaş ödeyerek) çalıştırması hem idari para cezası gerektiren bir suç hem de işçinin emeklilik haklarını gasp eden ağır bir ihlaldir.
Sigortasız İşçi Tazminat Alabilir Mi?
Evet. İşçinin sigortasız çalıştırılmış olması, onun İş Kanunu'ndan doğan haklarını (Kıdem, ihbar, fazla mesai, yıllık izin vb.) ortadan kaldırmaz. İşçi, fiilen çalıştığını ispat ettiği sürece tüm işçilik alacaklarını talep etmek için arabulucuya ve mahkemeye başvurabilir.
Hizmet Tespiti Davası Nedir?
İşçinin, SGK'ya bildirilmediği (sigortasız) dönemlerin veya primlerinin eksik yatırıldığı (örneğin asgari ücretten gösterildiği) dönemlerin tespiti ve primlerinin yatırtılması için İş Mahkemesinde açtığı davadır.
- Bu dava, işten ayrılma tarihinden itibaren en geç 5 yıl içinde açılmalıdır (Hak düşürücü süre).
- Davanın kazanılması halinde mahkeme kararı doğrudan SGK'ya bildirilir ve eksik primler gecikme cezasıyla birlikte işverenden tahsil edilerek işçinin emeklilik hanesine işlenir.